Workshops

Workshopronde 1:

Workshop 1: Beroepsregistratie Lerarenopleiders (BRLO)
Niet omdat het moet,  maar omdat het kan.
Door:  Edmée Suasso (programmaleider en senior beleidsadviseur Samen Opleiden, Hogeschool Saxion; Coördinator Registratietrajecten, VELON) Joke Kiewiet- Kester (zelfstandig onderwijsspecialist Kwaliteit & Personeel; Projectleider Doorontwikkeling Beroepsregistratie, VELON).

Inhoud:  Na een pakkende introductie bespreken we de verruimde mogelijkheden voor beroepsregistratie en de waarde daarvan voor lerarenopleider, organisatie en beroepsgroep.

En dan…
is er een moment
dat je even stilstaat
bij wie je bent
en wat je doet
waarom je doet
wat je doet

en bent wie je bent.
Niet omdat het moet
maar omdat het kan…        (JKK, 06/16)  

Hoe werkt het als je je als lerarenopleider wilt registreren of als je dat voor een groep lerarenopleiders binnen je eigen opleidingsschool of instituut wilt organiseren?

Klik hier voor de presentatie (pdf)

Workshop 2: Themagroep Samen Opleiden in de School
AANGEBODEN: Leerwerkplekken PO/VO/MBO voor lerarenopleiders (m/v)!
Door: Pascale Lucassen, Carry Jeremiah en Esther Leeftink.

Inhoud: Wat en hoe kunnen lerarenopleiders van het opleidingsinstituut leren van het werkveld PO/VO/MBO? Hoe kunnen we theorie en praktijk letterlijk dichter bij elkaar brengen en samen werken aan wederzijdse professionalisering?

Er zijn op dit moment allerlei vormen van samenwerking tussen opleidingsinstituten en scholen voor PO, VO en MBO. Er wordt gesproken over partnerschap Opleiden in de School. We horen echter ook geluiden dat de opleiders in de scholen de samenwerking nog niet als een écht partnerschap ervaren: een partnerschap waarin samen opleiden = samen ontwikkelen = samen leren = samen professionaliseren, centraal kan staan. Veelal geven dan met name de opleidingsinstituten  richting en inhoud aan het samen opleiden proces en voeren de scholen uit.
Dat is jammer en op zijn zachts gezegd een gemiste kans. De scholen waar het werkplekleren plaatsvindt,  hebben de lerarenopleiders van de instituten namelijk zo veel te bieden, te laten zien, en te vertellen over kwalitatief goed onderwijs voor leerlingen én studenten. Al was het alleen maar eens dat de PO/VO of MBO school de plek kan zijn waar de instituutsopleiders zelf (weer eens) kunnen ervaren waarvoor zij hun studenten opleiden…!
In deze workshop nemen de schoolopleiders jullie mee in hun ideeën over hoe er in de toekomst meer sprake kan zijn van daadwerkelijk tweerichting verkeer: wat kunnen opleidingsinstituten  allemaal leren van de praktijk en hoe kunnen we dit samen vormgeven? Ze verkennen met jullie de mogelijkheden hoe het samen professionaliseren een essentieel onderdeel is van samen opleiden met als resultaat een betere koppeling tussen theorie en praktijk, een betere opleiding van toekomstig docenttalent,  en uiteindelijk: nog meer onderwijskwaliteit!

Klik hier voor de presentatie (pdf)

Workshop 3: Multiculturaliteit in de lerarenopleiding|
Een wiki om te leren (onder voorbehoud)
Door:  Anne Kerkhoff (FLOT) en Irmgard den Hollander (NHL), coördinatoren themagroep Multiculturaliteit in de lerarenopleiding. Jorien Vollaard (zelfstandig ondernemer) en Joke Olie (UvA) ontwikkelden samen met collega’s de website Multicultureel opleiden en verkennen nu samen met Irmgard en Anne de mogelijkheden om die ‘in leven te houden’.

Workshop 4: Passend onderwijs en de lerarenopleidingen
Door: Dolf van Veen (Windesheim) Matty Hendriks (HAN), Gerrit Beunk (Driestar) e.a.

Inhoud: De vraag naar de wijze waarop lerarenopleidingen hun studenten goed kunnen voorbereiden op het geven van onderwijs in meer inclusieve leeromgevingen is met de invoering van passend onderwijs zeer urgent geworden. Vorig jaar is tegen deze achtergrond het initiatief genomen een nieuwe VELON-themagroep op te richten die zich houdt met dit vraagstuk en de implicaties voor (de professionalisering van) lerarenopleiders.

In onze bijdrage gaan we kort in op uitgevoerde en lopende activiteiten en behandelen die met een knipoog naar de titel van de studiedag. Speciale aandacht besteden we aan de ontwikkeling van een landelijk referentiekader voor het leerplan van de initiële lerarenopleidingen op het gebied van passend onderwijs. We gebruiken de bijeenkomst nadrukkelijk om in contact te komen met collega’s die actief zijn binnen de opleidingen op het brede terrein van passend onderwijs en hen te interesseren deel te nemen aan de werkgroep.

Klik hier voor de presentatie (pdf)

Workshop 5: Themagroep Professionaliseren van lerarenopleiders in en door onderzoek
Concerns van lerarenopleiders bij begeleiden en beoordelen van studentenonderzoek.
Door: Fer Boei (lerarenopleider en onderzoeker bij Windesheim en co-voorzitter van de themagroep professionaliseren van lerarenopleiders in de door onderzoek) en Loes van Wessum (werkt vanuit Lectoraat Leiderschap in Onderwijs en Opvoeding en Pabo Windesheim Almere samen met schoolbesturen primair onderwijs aan professionaliseringsprojecten voor leraren en schoolleiders en verricht daar ook onderzoek naar).

Inhoud: Binnen lerarenopleidingen aan instellingen voor hoger beroepsonderwijs (hbo) is het uitvoeren van praktijkgericht onderzoek en het begeleiden van het onderzoek van studenten steeds belangrijker geworden (Boei e.a., 2014; Willemse en Boei, 2013). Dit is echter niet voor iedere opleider altijd even eenvoudig. Daarom zijn er verschillende initiatieven ondernomen om opleiders te ondersteunen in hun professionele ontwikkeling ten aanzien van onderzoek of het begeleiden daarvan  (Van Vlokhoven e.a., 2013).

We presenteren een aantal conclusies uit ons survey onderzoek onder lerarenopleiders naar professionaliseringsactiviteiten bij begeleiden en beoordelen van studentonderzoek.  We gaan vervolgens met elkaar in gesprek over de concerns die we hebben als lerarenopleider bij het begeleiden en beoordelen van onderzoek.

Klik hier voor de presentatie (pdf)

Workshop 6: Lerarenopleiders word academisch! Of niet?
Door: Anja Swennen, lerarenopleider en onderzoeker aan de Vrije Universiteit Amsterdam

Inhoud: Vaak lees je in overheidsrapporten of onderzoeksverslagen dat leraren en lerarenopleiders hun onderwijs wetenschappelijk zouden moeten kunnen onderbouwen. Lerenopleiders zijn vaak al blij als ze ieder kwartaal enkele artikelen uit het Tijdschrift voor Lerarenopleiders kunnen doornemen en komen zelden toe aan het lezen van wetenschappelijke literatuur die gaat over het opleiden van leraren en over het werk van lerarenopleiders.

We nodigen jullie van harte uit om van gedachten te wisselen over het gebruik van wetenschappelijke literatuur door lerarenopleiders. Als aanzet daarvoor zijn de volgende vragen geformuleerd: Willen we dat leraren ‘academischer’ worden? Wat moet er gebeuren om lerarenopleiders meer gebruik te laten maken van wetenschappelijke literatuur? Wat is de mogelijke meerwaarde van ‘academische’ literatuur voor het werk van lerarenopleiders?
We willen deze workshop graag gebruiken als opstap tot het instellen van een VELON-themagroep over academische lerarenopleiders.

Klik hier voor de presentatie (pdf)

Workshop 7: Professionaliseren & ICT: hoe professionaliseer je lerarenopleider als rolmodel
Door leden van de themagroep ICT in de lerarenopleiding

Inhoud: Hoe professionaliseer je de lerarenopleider als het gaat om het zijn van een rolmodel op het gebied van ICT in het onderwijs? Die vraag staat centraal tijdens de sessie van de themagroep ICT en de lerarenopleider van de VELON. Wij houden ons bezig met de integratie van ICT in de lerarenopleidingen. De themagroep heeft hiervoor o.a. een competentieprofiel ICT voor de lerarenopleider ontwikkeld dat handvatten geeft. De lerarenopleider als rolmodel voor didactische inzet van ICT is hierin een essentiële factor. De vraag in deze sessie is hoe je lerarenopleiders kunt professionaliseren.

Klik hier voor de presentatie (pdf)

Workshopronde 2

Workshop 1: De professionalisering van startende docenten in een Lesson Study Team
Door: Nellie Verhoef en Fer Coenders, beide vakdidactisch onderzoeker bij ELAN, de lerarenopleiding van de Universiteit Twente.

Inhoud: Lesson Study gebruikt effectieve professionaliserings-kenmerken, zoals actieve betrokkenheid, nadruk op vakinhoud en het leren van leerlingen. Deze workshop gaat over ondersteuning van startende docenten bij de integratie in de school. Dit LS team telt zowel startende als ervaren docenten. Dit team ontwerpt op basis van een gezamenlijk doel samen één les. Eén van de docenten voert de les uit, terwijl anderen case-leerlingen observeren. Direct na de les worden de observaties besproken en op grond daarvan wordt de les herzien en opnieuw gegeven. Idealiter treden lerarenopleiders op als vakdidactisch expert.

Klik hier voor de presentatie (pdf)

Workshop 2: Professionals aan het roer. Een sleutelrol voor lerarenopleiders.
Door: Frans de Vijlder, lector Goed Bestuur en Innovatiedynamiek in Maatschappelijke Organisaties aan de HAN, tevens Leading Lector van het Kenniscentrum Publieke Zaak. In 2015 schreef hij het essay ‘Professionals aan het roer’ en dit jaar werkte hij aan een visie op de ambitieuze lerarenopleiding van de toekomst.

Inhoud: Vertrekpunt in de workshop is dat lerarenopleidingen veel meer moeten bijdragen aan de vorming van ‘professionals governance’; dat wil zeggen aan de vorming van onderwijsprofessionals die het als gemeenschap als hun professionele plicht zien om (bestuurlijke) verantwoordelijkheid te nemen voor de kwaliteit, normen en standaarden voor professioneel handelen. Dit vereist meer ambitie in de lerarenopleidingen en een sleutelrol voor lerarenopleiders.

Klik hier voor de presentatie (pdf)

Workshop 3: Professionele Ruimte voor Leraren: hoe ontstaat deze ruimte en waar liggen kansen om deze te bevorderen?
Door: Helma Oolbekkink (Universitair Docent/Lerarenopleider Radboud Docentenacademie, betrokken bij NRO onderzoeksproject naar Professionele Ruimte van Leraren in het Voortgezet Onderwijs (www.professioneleruimte.info))

Inhoud: Er wordt veel gesproken over ‘professionele ruimte’ voor leraren, met name omdat we het van belang vinden dat leraren zeggenschap hebben in hun eigen praktijk over hun onderwijs en ook over hun professionele ontwikkeling. Verschillende persoonlijke en contextuele  factoren lijken hierbij een rol te spelen. Maar wat maakt nu dat leraren deze professionele ruimte ervaren? Wat helpt hen om deze ruimte te benutten? En welke rol speelt bijvoorbeeld de leercultuur op school daarbij? In deze workshop ga ik in op de factoren die een rol spelen bij  de ervaren en benutte professionele ruimte van leraren aan de hand van een aantal casussen. Vervolgens onderzoeken we met elkaar welke mogelijkheden lerarenopleiders hebben om enerzijds zelf deze ruimte te benutten maar ook leraren in opleiding hiervan bewust te maken.

Workshop 4: Sturen van zelfsturing?
Door: Petra Jagtman, Derk-Jan Nijman en Paul Jacobs. Petra Jagtman werkt bij de bacheloropleiding Opleidingskunde – Learning & Development van de Faculteit Educatie aan de HAN. Derk-Jan Nijman is als senior onderzoeker verbonden aan het Kenniscentrum Kwaliteit van Leren van de Hogeschool Arnhem en Nijmegen.  Paul Jacobs is coördinator van de deeltijd en docent bij opleidingskunde.

Inhoud: Zelfsturing gaat om doelen stellen, handelen, hierop reflecteren, bepalen wat je hebt geleerd en/of dit je doelstellingen beïnvloedt, om vervolgens opnieuw te bedenken hoe je kunt handelen (Verheijen & Jagtman, 2014). In de context van een snel veranderend werkveld lijkt zelfsturing van medewerkers zowel voor die medewerkers zelf als voor de organisaties waar zij werken steeds belangrijker te worden., tegelijkertijd is het zeker niet vanzelfsprekend. In deze workshop gaan we in op de mogelijkheden om zelfsturing bij docenten (of leerlingen) te stimuleren en ontwikkelen; wat zijn barrières, welke mogelijkheden zijn er, en hoe kan daar concreet werk van worden gemaakt?

Klik hier voor de presentatie (pdf)

Workshop 5: Teamleren – Hoe? Zo!
Door: Mechteld Lengkeek en Marlo Kengen Zij leiden professionals op op het gebied van ontwikkeling van mensen in organisaties.

 Inhoud: In deze workshop verkennen we in welke teams je als lerarenopleider zoal werkt en vragen we ons af hoe je als team kunt leren. Aan de hand van verschillende modellen en begrippen uit de theorie bekijken wat in de praktijk nodig is om een team te laten leren.

Klik hier voor de presentatie (pdf)

Workshop 6: Professionaliseren in designteams voor leren met ICT
Door: Frederieke Ubels, (Projectleider iXperium Academie), Nieske Coetsier (Onderzoeker Leren met ict), Marijke van Vijfeijken (Senior Onderzoeker Leren met ict) en Dana Uerz (Promovenda leren en lesgeven met ict).

 Inhoud: In deze workshop laten we zien hoe we met docenten van het MBO, lerarenopleiders en onderzoekers aan de slag zijn geweest met ict-rijke leerarrangementen voor onder andere rekenen en loopbaanleren. We nemen u mee vanaf de start met een praktijkvraag van de opleiding tot het eindproduct van het designteam. Het samenwerken in deze lerende teams met deelnemers met verschillende expertise leidt tot nieuwe inzichten. In deze workshop laten we je ervaren wat dat samenwerken vanuit die verschillende perspectieven oplevert.

Vereniging van Lerarenopleiders