Kennisbasis 2016-2020

Wat is een kennisbasis en waarom een kennisbasis voor lerarenopleiders?

Er is in 2012 onder aansturing van VU collega’s in samenwerking met de Vereniging een kennisbasis ontwikkeld en via de website van de Velon gepubliceerd. Bij de publicatie is afgesproken dat de VELON zorg draagt voor het ‘actueel houden’ van de Kennisbasis. Het bestuur heeft Gerda Geerdink en Ietje Pauw gevraagd die taak op zich te nemen.

De kennisbasis die de VELON voor haar leden en doelgroep voor ogen heeft, is een actueel overzicht van relevante kennis waaruit een lerarenopleider (of opleidingen) kan putten als hij/zij meer wil weten over (onderdelen van) zijn beroep of de beroepsuitoefening. De relevantie geldt de beroepspraktijk van de lerarenopleider, -opleidingen. Alhoewel de term dat doet vermoeden is het niet bedoeld als verplicht voorgeschreven kennis waarover een lerarenopleider moet beschikken. En het is ook niet zo dat je expert lerarenopleider bent als je de inhoud van de kennisbasis kent. Lerarenopleider kun je alleen worden door dat te leren in de praktijk. De kennisbasis is bedoeld als ondersteuning en inspiratiebron, instrument en/of hulpmiddel dat inhoud en richting kan geven aan professionalisering of ontwikkeling als lerarenopleider. Het bevat kennis die voor de zich steeds ontwikkelende lerarenopleider of lerarenopleidingen richtinggevend kan zijn.
Het Tijdschrift voor Lerarenopleidingen beoogt op vergelijkbare wijze bij te dragen aan de professionalisering en kennisdisseminatie. Echter de inhoud daarvan is voor een groot deel gestuurd door het aanbod en niet thematisch geordend. Uitzondering is natuurlijk het themanummer, maar dat is slechts één keer per jaar. De Vereniging wil dat er continu een overzicht beschikbaar is, naar aandachtgebieden geordend, voor mensen die zich verder willen ontwikkelen als lerarenopleider.

De indeling van de geactualiseerde kennisbasis

De huidige kennisbasis bestaat uit tien thema’s: vier kerndomeinen, twee specialisatiedomeinen en twee verbredingsdomeinen. Herlezing van het gehele bestand heeft geleid tot een herordening van die thema’s. Op dit moment wordt uitgegaan van zeven aandachtsgebieden:

  1. De lerarenopleider
  2. De context van het opleiden van leraren
  3. Vakinhoud en Vakdidactiek
  4. Leren op de werkplek
  5. Beleid en organisatie
  6. Onderzoek naar en door de lerarenopleiders/opleidingen
  7. Normen en waarden; Bildung op de lerarenopleiding

Per aandachtsgebied verschijnt een katern dat zowel digitaal als op papier beschikbaar is. We denken dat het mogelijk is twee keer per jaar voor een van de aandachtsgebieden een katern uitbrengen. Over drieënhalf jaar is de gehele kennisbasis herzien en starten we weer met een update van het eerste katern. Dat betekent dat elk aandachtsgebied eens per vier jaar een update krijgt. Het derde katern werd op het congres voor Lerarenopleiders in Amsterdam op 16 maart 2017 gepresenteerd. Bovenstaande lijst bevat hyperlinks naar de reeds gepubliceerde katernen.

Het Tijdpad van verschijnen

Het eerste katern werd gepresenteerd tijdens het Congres voor Lerarenopleiders in februari 2016, het tweede op de studiedag van de VELON in november 2016 en het derde katern op het Congres in 2017. In dat tempo gaat we door tot voorjaar 2019. Dan wordt het laatste zevende katern gepresenteerd. In het voorwoord van elk katern worden de zeven thema’s genoemd. Via nieuwsbrieven van de Vereniging wordt het starten van de productie van een nieuw katern steeds aangekondigd. In diezelfde nieuwsbrief worden leden ook uitgenodigd een bijdrage te leveren. Je kunt dat eerder ook melden aan Gerda Geerdink of Ietje Pauw, die vanuit het bestuur van de Vereniging verantwoordelijk zijn voor de Kennisbasis 2016.

Auteurs gevraagd

We proberen per aandachtsgebied een zo volledig en actueel mogelijk overzicht beschikbaar te hebben en doen dat door het gehele veld uit te nodigen daaraan bij te dragen.
Het eerste katern betreft De Lerarenopleider. Gerda Geerdink en Ietje Pauw zullen de redactie hiervan vormen. Als auteurs zijn voor de eerste katern collega’s benaderd die in de 2012 versie schreven over subthema’s die horen bij ‘de lerarenopleider’. Als je vindt dat jij ook in dat katern een plaats moet hebben omdat jouw werkzaamheden daarbij aansluiten, horen we dat graag.
Voor alle andere aandachtsgebieden zijn we, of gaan we in overleg met collega’s die de redactie willen vormen en worden mensen uitgenodigd een bijdrage te schrijven. Ook in dit geval geldt dat we veel mensen kennen maar niet iedereen. We horen en inventariseren graag potentiële auteurs. Als jij een bijdrage wilt leveren, laat het dan weten.

Inhoudelijke eisen

Met de Kennisbasis pretenderen we een zo volledig mogelijk overzicht te geven van relevante kennis voor lerarenopleiders. Bij de keuze voor de aandachtsgebieden en daarbij horende subthema’s hebben we dankbaar gebruik gemaakt van de kennisbasis die er al is, de Nederlandse beroepsstandaard voor lerarenopleiders en het Vlaams ontwikkelingsprofiel voor lerarenopleiders.
Per aandachtsgebied en daarin per subthema willen we een ‘state of the art’ presenteren in een gelijknamig hoofdstuk. Door de juiste auteur voor het juiste hoofdstuk hopen we een zo volledig mogelijk overzicht. Hoewel het om te beginnen een project is van de Velon gaan we wel uit van zowel de Nederlandse als Vlaamse context. Volledigheid vinden we belangrijk en herhaling van (onderdelen van) publicaties niet heel erg. In sommige gevallen is over een bepaald onderdeel al gepubliceerd in het Tijdschrift voor Lerarenopleiders of in een ander tijdschrift of vakblad. Dat is geen probleem als er maar verwezen wordt.

Vormeisen voor auteurs

• De bijdrage wordt aangeleverd in een platte tekst met maximaal drie niveaus van koppen.
• Er is een niet-te-lange, passende titel (evt. subtitel) die informatief en uitnodigend is
• Elk hoofdstuk heeft een korte inleiding waarin ook samengevat is wat de opbouw van het hoofdstuk wordt. Daarna per paragraaf (evt. subparagrafen) de belangrijkste onderdelen beschrijven en eindigen met een literatuurlijst.
• De literatuurlijst is compleet wat betreft artikelen die over het subthema gepubliceerd zijn in het Tijdschrift voor Lerarenopleiders.
• Verwijzingen en de literatuurlijst geschieden volgens de APA richtlijnen.
• APA richtlijnen gelden ook voor tabellen en figuren.
• De lengte van de bijdragen kan variëren tussen de tweeduizend en vijfduizend woorden.
• De bijdrage moet leesbaar zijn; de opbouw is logisch en te volgen en wordt ondersteund door kopjes en subkopjes.

Voor meer informatie of aanmelding:
Ietje Pauw i.pauw@kpz.nl
Gerda Geerdink Gerda.geerdink@han.nl

Vereniging van Lerarenopleiders