VELON themagroepen

Passend Onderwijs en de lerarenopleidingen

De themagroep wil dé ontmoetingsplek binnen VELON zijn waar lerarenopleiders die actief zijn op het terrein van passend onderwijs en de ontwikkeling van meer inclusieve leeromgevingen met elkaar samenwerken op het gebied van kennisdeling, kennisontwikkeling en professionalisering. Vanuit de themagroep zijn  bijdragen te verwachten als artikelen in het VELON-tijdschrift en presentaties op VELON-studiedagen en het jaarlijkse congres, beide gericht op het stimuleren van de professionele ontwikkeling van individuele lerarenopleiders en van de beroepsgroep als geheel (een kerntaak van VELON).
Meer specifiek beogen we:
i) te leren van concrete samenwerkingspraktijken in de regio tussen opleidingen, scholen en samenwerkingsverbanden in het onderwijs, gemeenten en jeugdhulp/welzijn/gezondheidszorg om passend onderwijs en meer inclusieve leeromgevingen te realiseren voor leerlingen met speciale onderwijsbehoeften,
ii) te leren van relevant onderzoek en Nederlandse en buitenlandse ervaringen met (het opleiden voor) passend onderwijs en het realiseren van meer inclusieve leeromgevingen, en
iii) bij te dragen aan de (generieke) kennisbasis en een ‘inclusieve’ kennisbasis voor lerarenopleiders.Het geheel van activiteiten wil vooral curriculumontwikkeling van initiële lerarenopleidingen ondersteunen op het gebied van passend onderwijs en het realiseren van meer inclusieve leeromgevingen waaronder de samenwerking met het werkveld op ons thema ten behoeve van opleiden en voortgezette professionalisering en scholing. Het ontwerpen en vaststellen van een referentiekader passend onderwijs/speciale onderwijszorg in lerarenopleidingen is daarbij een belangrijk hulpmiddel.We zijn op dit moment aan het kwartier maken en werken daarbij samen met ADEF, LOBO en andere partijen. Duidelijk is wel dat lerarenopleiders en lerarenopleidingen in Nederland aanzienlijke ontwikkelopgaven hebben om hun studenten start- en beroepsbekwaam te maken nu passend onderwijs is ingevoerd en de beweging naar inclusievere leeromgevingen is ingezet. Het thema is een tamelijk verwaarloosd onderwerp in het hoger onderwijs in Nederland en de lerarenopleidingen in het bijzonder. Lerarenopleiders in het hoger onderwijs werkzaam op ons terrein worden van harte uitgenodigd contact op te nemen en deel te nemen aan activiteiten van de werkgroep.
Contactadres: Dolf van Veen, D.van.veen@windesheim.nl

Samen opleiden in de School

De themagroep Samen opleiden in de School komt ongeveer 5 keer per jaar bij elkaar om met elkaar te praten over zaken die specifiek zijn voor het samenwerken tussen scholen en lerarenopleidingen bij het opleiden van leraren. De generieke kennisbasis (voor PO en VO studenten) vormt daarbij de kern evenals de lastige koppeling tussen theorie op de lerarenopleidingen en de dagelijkse (les)praktijk op de scholen.
Daarnaast organiseren we als werkgroep workshops op de werkgroependag en het Veloncongres om zo kennis uit te wisselen met het werkveld. We hopen elkaar zo te informeren, te professionaliseren en te inspireren.
Contactpersonen:  Mariëlle Theunissen (m.w.g.theunissen@hr.nl) en Annet Meinen (Ameinen@odulphus.nl)

ICT en de lerarenopleider

Mission statement themagroep ICT en de lerarenopleider:  Uit onderzoek blijkt dat de inzet van ICT in het onderwijsproces bij kan dragen aan effectiever, efficiënter en aantrekkelijker onderwijs (Kennisnet, 2012). Uit onderzoek blijkt ook dat de rol van de leraar daarbij onmisbaar is (Kennisnet, 2012). Leraren moeten daarom voorbereid worden in de lerarenopleiding om ICT in het onderwijs te kunnen integreren.
Die integratie verloopt niet vanzelf. Integratie in de lerarenopleiding is een complex proces (Kay, 2006; Tondeur et al, 2012) dat van veel factoren afhankelijk is. Doel van de themagroep ICT en de lerarenopleider is om de lerarenopleider handvatten te geven om te werken aan dat complexe proces. Deze handvatten stellen de lerarenopleider in staat om zichzelf te professionaliseren zodat hij in staat is om als rolmodel leraren in opleiding te inspireren tot de inzet van ICT in hun eigen onderwijspraktijk.
Concreet houdt dit in dat binnen de themagroep ICT en de lerarenopleider wordt nagedacht over de kennisbasis ICT  en de kennisbasis ICT voor de lerarenopleiders. Die kennisbasis ICT voor leraren is inmiddels vastgesteld door het ADEF. De themagroep ICT en de lerarenopleider wil dat lerarenopleiders in staat zijn om studenten goed voor te begeleiden bij het behalen van die kennisbasis ICT. Dat vraagt een vertaalslag van de kennisbasis ICT naar een Kennisbasis ICT voor lerarenopleiders.
In de themagroep wordt ook gekeken op welke manier lerarenopleidingen ICT in het curriculum hebben ingebed en hoe lessen zijn vormgegeven. Hierover presenteert de themagroep door middel van bijdragen aan de studiedagen, het jaarlijkse congres en in het tijdschrift voor lerarenopleiders.

De themagroep ICT en de lerarenopleider staat open voor lerarenopleiders van alle type lerarenopleidingen. Ook schoolopleiders worden nadrukkelijk uitgenodigd mee te denken in deze themagroep. Ook lerarenopleiders uit het buitenland worden opgeroepen om mee te denken met deze themagroep. De ontwikkelingen rondom ICT in het onderwijs zijn immers een globaal proces dat ook vraagt om internationale samenwerking.
Contactpersoon: Gerard Dummer (Gerard.Dummer@hu.nl)

Professionaliseren van lerarenopleiders in en door onderzoek

Onderzoek is niet meer weg te denken binnen de lerarenopleidingen. Onderzoek doen en leraren opleiden die hun eigen beroepspraktijk onderzoekend kunnen aanpassen en vernieuwen is echter wel een relatief nieuwe taak van de lerarenopleidingen voor lerarenopleiders binnen de hogescholen. Het realiseren van deze nieuwe taak gaat niet altijd vanzelf. Veel hogescholen hebben daarom ingezet op professionalisering van hun opleiders ten aanzien van het doen van onderzoek en het begeleiden van studentenonderzoek. Deze themagroep is gericht op het ontwikkelen en delen van gezamenlijk kennis over deze professionele ontwikkeling en heeft onlangs een landelijke ‘Community of Inquiry’ opgezet waarover je hier meer informatie kunt vinden.
Contactpersonen: Martijn Willemse (m.willemse@windesheim.nl) en Fer Boei (f.boei@windesheim.nl)

Recente publicaties van de themagroep
– Geerdink, G., Boei, F., Willemse, M., Kools, Q., & Van Vlokhoven,. H. (2016): Fostering teacher educators’ professional development in research and in supervising student teachers’ research, Teachers and Teaching, DOI:10.1080/13540602.2016.1200544
Nu online gepubliceerd. De hardcopy versie zal in oktober – november gepubliceerd worden.
Vlokhoven, H. van, Kools, Q., Geerdink, G., Boei, F., & Willemse, T.M. (2013). Lerarenopleiders professionaliseren zich in het doen en begeleiden van onderzoek. Tijdschrift voor lerarenopleiders 34 (4).
– Willemse, T.M., & Boei, F. (2013). Teacher Educators’ Research Practices: An Explorative Study on Teacher Educators’ Perceptions on Research. Journal of education for teaching: International research and pedagogy, 39 (4): 354‐369.

Presentaties/papers
Boei, F., Geerdink, G., Kools, Q., Vlokhoven, H. van., & Willemse, M. (April, 2013). ‘The Development of Teacher educators’ role as Researcher in New Universities’. Paper presented at the Annual Conference of the Association of Teacher Educators Europe (ATEE), Halden, Norway, August 2013.
– Boei, F., Geerdink, G., Kools, Q., Vlokhoven, H. van., & Willemse, M. (April, 2013). ‘The Development of Teacher educators’ role as Researcher in New Universities’. Paper presented at the Annual Meeting of the American Educational Research Association, San Francisco, April 2013. Part of symposium: The Professionalism of Teacher Educators: Their Roles and their Professional Development.
– Van Vlokhoven, H. & Geerdink, G. (2012). Onderzoeksvaardiger worden door een scholingstraject of door het zelf te doen?  Paper gepresenteerd op de ORD, Wageningen, juni 2012.

Vereniging van Lerarenopleiders